Special nr. 2 Ruwe bolsters, bierdrinkers en haringeters

Een toilet is een jonge uitvinding. In de 18e eeuw was men aangewezen op de beerput. Voor archeologen is zo’n put een kleine schat, want er verdween bijna een heel mensenleven in: voedsel- en kookafval, afgedankte huisraad, kledingstukken en andere gebruiksvoorwerpen. De archeologen van de gemeente Vlaardingen waren dan ook blij verrast toen ze in 2002 een beerput ontdekten langs de Havenstraat (locatie Galeiwerf). De put lag tussen de resten van de scheepswerf van de vooraanstaande Vlaardingse familie Cleywerff-De Zeeuw. Misschien liet Ariaantje haar zoon Dirk de visgraten van het avondmaal wel in de put gooien…

De beerput van de scheepswerf langs de Havenstraat is de tweede onderzochte beerput in Vlaardingen en was in gebruik in de late 17e en vroege 18e eeuw. Voor het eerst krijgen we via de voedselresten en afgedankte huisraad een beeld van het dagelijks leven van een typisch Vlaardingse scheepsbouwersfamilie in de decennia rond het jaar 1700. Een huishouden op een erf waar ook ambachtslieden schaafden en timmerden en kinderen speelden.

Gemeente Vlaardingen gaf opdracht tot de specialistische én integrale uitwerking van de beerput met als speerpunt de historische gegevens en de afzonderlijke materiaalonderzoeken te integreren tot één geheel. Ook in de fotografie is deze aanpak doorgevoerd, waarbij het onderzoek naar het aardewerk, glas, kleipijpen, metaal, hout, leer, textiel, afgekloven botten, visgraten, pitten en zaden als leidraad gold. Het resultaat zijn Paul Crucq’s (†2014) wonderschone schilderachtige stillevenfoto’s van de gerestaureerde vondsten uit de beerput gecombineerd met hedendaagse vis- en fruitsoorten die uit het onderzoek naar voren zijn gekomen.

Deze Terra Cotta Incognita Special nr. 2 biedt een schat aan informatie voor archeologen en historici die zich bezighouden met huishoudcultuur en voedingsgeschiedenis. Maar ook diegenen met een liefde voor de historie van Vlaardingen en het dagelijks leven kunnen hierin hun hart ophalen.

De Special nr. 2 was te bestellen via SPA Uitgevers (uitverkocht), maar is nu ook online volledig toegankelijk (in Nederlands met Engelse samenvatting/ 200 pp. full colour).

Volledige titel
Jaspers, N.L., Y. Eijskoot & E. Esser, 2015: Ruwe bolsters, bierdrinkers en haringeters. Huishoudelijk afval van de eigenaren, bewoners en ambachtslieden van de scheepswerf aan de Havenstraat te Vlaardingen (locatie Galeiwerf), Amsterdam.
 
Opdrachtgever
Yurie Eijskoot, Gemeente Vlaardingen
(www.geschiedenisvanvlaardingen.nl)

Uitvoering
Nina Linde Jaspers, Terra Cotta Incognita
(www.terracottaincognita.eu)

Fotografie
Paul Crucq, Paul Crucq Fotografische Vormgeving
(www.paulcrucq.nl)

Met bijdragen van  
Dick Brinkhuizen (visresten), Otto Brinkkemper (archeobotanie), Sandra Comis (textiel), Paul Crucq (fotografie en grafische vormgeving), Yurie Eijskoot (historische achtergronden en spoor- en structuur beschrijving), Kinie Esser (archeozoölogie), Allard van Helbergen (aardewerkrestauratie), Krijn van der Hoofd (Engelse vertaling), Nina Jaspers (coördinatie, aardewerk, keramisch bouwmateriaal, metaal, houtrapportage, objecttekeningen aardewerk en glas, grafische vormgeving en DTP, Erik Kieft (aardewerk- en glasrestauratie), Jaap Kottman (glas), Silke Lange (houtdeterminatie), Johan Langelaar (metaalsoortbepaling), Marian Melkert (natuursteen), Jan van Oostveen (tabakspijpen), Sebastiaan Ostkamp (Deventer Systeem redactie), Sem Peters (vergelijk beerputten), Marloes Rijkelijkhuizen (bewerkt bot, leer, kralen), Paul Schulten (conservering), James Symonds (redactie Engelse samenvatting), Eli van Toledo (visualisatie opgravingsgegevens), Erika Verloop (archiefonderzoek), Gavin Williams (redactie Engelse samenvatting).


/